سلسله مطالب مربوط به مسجدالاقصي ، استفاده كردم ، و همينطور به دليل رعايت و حفظ امانت داري

منابع زير را خدمت شما معفي مي نمايم :

نام كتاب : بيت المقدس
مولف : مرتضي اسعدي
انتشارات : بنياد دايرة المعارف اسلامي، 
سال نشر : 1367ش،  

نام كتاب : بيت المقدس در اسلام
مولف : محمود معين احمد
انتشارات : كتابخانه مركزي
سال نشر : 1353ش

نام كتاب : تاريخ اورشليم (بيت المقدس)
مولف : سيد جعفر حميدي
انتشارات : امير كبير
سال نشر : 1381ش
 

نام كتاب :فلسطين آزاد مي شود
مولف : محمود حكيمي
انتشارات : شفق،  قم
 سال نشر : 1354ش

نام كتاب : مسجدالاقصي و بيت‏المقدس‏
مهندس جميل موحدخوئي
انتشارات : نمايشگاه و نشر كتاب
سال نشر  : 1358 ش

سايت :
http://www.palestinehistory.com/

http://www.pnic.gov.ps/arabic/palestine/palestinea.html

 ضمنا دوستان عزيز اگر در مورد فلسطين ، صهيونيسم ، قدس ، يهود و مسائل   پيراموني كه از آن به معارف فلسطين نام برده مي شود دنبال منابعي چون   كتاب هاي معتبر مي گردند كتاب كتابشناسي تفصيلي فلسطين  ، گردآوري   شده توسط مركز مطالعات فلسطين را نيز پيشنهاد مي كنم تا بهتر و راحت تر   بتوانند با منابع خود آشنا بشوند و دسترسي داشته باشند .

( جهت خريد كتاب روي لينك يا تصوير كتاب كليك كنيد )

در  صبح روز 30 مرداد 1348/21 اوت 1969 يك صهيونيست استراليايي به نام دنیس مایکل روهان " Michael Dennis Rohan" مسجدالاقصی را به آتش کشید. گرچه اسراییلی ها اعلام داشتند که این فرد استرالیایی یک مسیحی صهيونيست دیوانه بود لیکن برخی منابع معتبر نیز بر این عقیده هستند که اين فرد  یک یهودی توریست بود و از لحاظ سلامت عقلی نیز هیچ مشکلی نداشت.
همچنین آثار حریق دلالت بر آن دارد که اشخاص دیگری روهان را در آتش زدن این مسجد از خارج آن و از یکی از پنجره‌های مشرف به باب ‌المغاربه (که اسراییلی ها آن را منهدم کردند) هدایت و یاری رسانیدند.

  در نتيجه ي اين آتش سوزي منبری که از چوب ساخته شده و با عاج و آبنوس تزيين گرديده بود و در ساخت آن نهايت دقت و ظرافتي كه در هنر اسلامي‏ آن ايام معمول بوده ، به كار رفته بود و  توسط نورالدین زنگی سفارش ساخت داده شده بود بعد از جنگ های صلیبی و فتح بیت‌المقدس در سال 1187 یعنی دوران مسیحیت توسط صلاح‌الدین ایوبی از حلب به بیت‌المقدس آورده شده بود و  به منبر صلاح الدين ايوبي مشهور بود و قسمت هاي‏  زيادي از مسجد طعمه حريق گرديد .

جهت بزرگنمایی روی تصویر کلیک کنید

علاوه بر منبر صلاح‌الدین ایوبی، مسجد عمر ، محراب ذکریا، مقام الاربعین، سه رواق ممتد از جنوب به شمال با ستون ها و ایوان ها و تزئینات سقفی بر سطح مسجد فرو ریخت. دو ستون اصلی که گنبد روی آن استوار بود و اجزایی از  گنبد داخلی که مزین بود  ، محراب و دیوار های جنوبی ، پوشش مرمری و 48 پنجره گچی، شیشه‌های رنگی و فرش ها، سوره اسراء که با کاشی های معرق و تذهیب شده نوشته شده بود و از بالای محراب به سوی شرق امتداد داشت و بسیاری از تزئینات و آیات قرآنی طی این آتش‌سوزی از بین رفت .
ابتدا دولت اسرائيل‏  آتش سوزي را ناشي از اتصال سيم هاي برق اعلام كرد ، اما اداره برق اين ادعا را رد كرد.
بخش به آتش کشیده مسجدالاقصی 1500 متر مربع از 4400 متر مربع مساحت کلی مسجد را در بر می‌گرفت.
به هر حال،اين حادثه خشم جهان اسلام را برانگيخت و التهابات گسترده‏اي‏  ايجاد كرد.
 يك ماه بعد از اين واقعه،و ظاهرا  در واكنش نسبت به آن، نخستين كنفرانس سران كشورهاي اسلامي در رباط ، پايتخت مغرب تشكيل شد ؛ يكي از  نخستين اقدامات اولين كنفرانس وزراي خارجه كشورهاي‏  اسلامي كه يك سال بعد تشكيل گرديد آن بود كه روز 30  مرداد/21 اوت هر سال را كه سالگرد وقوع اين حادثه‏  بود،به عنوان روز همبستگي ملت فلسطين اعلام كرد.
در  24 شهريور 1348/15 سپتامبر 1969 نيز شوراي امنيت‏  سازمان ملل متحد، اسرائيل را به لحاظ به آتش كشيده شدن‏  مسجد الاقصي تقبيح و تخطئه كرد.
حدود يك سال بعد از  اين آتش‏سوزي، شوراي اسلامي بيت المقدس تعمير  خرابي هاي ناشي از آن را آغاز كرد. كار اين تعميرات‏  چندين سال طول كشيد، و طي آن بسياري از بخش هاي‏  اين مسجد،از جمله قسمت هايي كه در آتش سوزي خسارتي‏  نديده بود،از نو ساخته شد.علاوه بر اينها ، از محل‏ درآمد موقوفات مسلمانان ، چندين آب انبار و بازارچه‏ ي بزازي و دو مسجد جديد نيز بنا شد و مساجد موجود مرمت‏ گرديد.
اگرچه كنفرانس سران كشورهاي اسلامي در پي اين آتش سوزي تشكيل شد و ناراحتي را ميان برخي مسلمين به وجود آورد اما هيچ گاه از سوي مسلمين عكس العملي كه بتواند رژيم صهيونيستي را از اين عمل پشيمان كند انجام نشد  . *
براي آگاهي بيشتر ميتوان به گفته ي " گلدا مایر" نخست وزير وقت رژيم صهيونيستي در اين مورد اشاره كرد :
از گلدا ماير نخست وزیر اسبق رزیم وحشی پرسیدند بدترین و بهترین روز عمر سیاسیت چه روزهایی بوده ؟

پاسخ داد :" بدترین و شوم ترین روز عمرم روزی بود که مسجد الاقصی را به آتش کشیدیم . و بهترین روز عمرم فردای روزی بود که مسجد را به آتش کشیدیم ."

پرسیدند دلیل چیست ؟

گفت :" روزی که مسجد الاقصی را به آتش کشیدیم از وحشت و ترس اینکه مسلمانان دنیا همه ما را قلع و قمع کنند و همه ما را به دریا بریزند به خود میلرزیدیم .و بهترین روز عمرم فردای آن روز بود که دیدیم حتی نفسی از کشورهای مسلمان برای اعتراض به ما در نیامد ."

*پي نوشت : اشاره به سخنان مقام معظم رهبري كه در مورد تخريب مسجدالاقصي فرمودند : « واكنش جهان اسلام به تخريب مسجدالاقصي بايد به گونه‏اي باشد كه رژيم صهيونيستي را پشيمان كند »

 تصاوير بيشتر:

(1)    (2)    (3)

اين هم فيلم :

همان طور كه در مطالب قبلي بيان گرديد، حرم الشريف در قله ي كوه موريا واقع شده است و با هدف حفاظت از صخره ي مقدس ، درست بر روي قله كه سنگ معراج قرار دارد قبة الصخره نيز ساخته شد.

كوه موريا از قله به پايين داراي شيب بسيار تندي بوده است و لذا براي از بين بردن آثار شيب، قبه الصخره را بر روي سكوئي بنا نمودند. از اين رو ساختمان مسجدالاقصي را نيز براي آنكه كف مسجد مستوي و سطح صافي داشته باشد و اثر شيب تند كوه در آن نمودار باشد آن را در دو طبقه ساخته اند ؛

 ساختمان مسجدالاقصي از 150 متري جنوب صخره مقدس مي شود. در مسجد زير زميني با افزايش شيب اصلي، ارتفاع ستون هاي آن نيز اضافه مي گردد. سقف مسجد زير زميني بر روي هشتاد و هشت ستون مربعي شكل كه از سنگ ساخته شده اند قرار دارد. اين ستون ها در پانزده رديف واقع شده اند.

راه ورودي مسجد زير زميني از ايوان مسجدالاقصي و با يك راه پله  شروع مي شود. اين مسجد زير زميني در قسمت جنوبي نيز به وسيله دروازه اي به بيرون وصل مي گردد، گفته مي شود كه اين مسجد زير زميني نخستين بار پيش از اسلام به وسيله ي مسيحيان به عنوان كليسا ساخته شده بود و آنان معتقد بودند كه حضرت عيسي عليه السلام از اين محل به آسمان صعود كرده است نيز گفته مي شود در داخل راهرو كنار دروازه ي اين مسجد زيرزميني به قرار اطلاع هنوز كتيبه هايي از دوران قبل از اسلام و نيز آثار تصرف صليبيون بر ديوار آن ديده مي شود .
بر روي مسجد زير زميني، ساختمان اصلي مسجداقصي احداث شده است .

پس از فتح بيت المقدس توسط مسلمانان در سال 638 هـ .ق چنانچه گفته شد، ابتدا مسجد صخره پايه گذاري گرديد و بعدا در ضلع جنوبي حرم الشريف مسجد جديدي به نام مسجد اقصي ساخته شد .
ساختمان اوليه ي مسجد پس از ورود مسلمانان به فلسطين در سال هاي 709 تا 715 ميلادي به دستور وليد بن عبدالملك مروان خليفه اموي بنا گرديد كه قسمتي از همان ساختمان به شكل ستون هاي بسيار بزرگ كه به خوبي از ساير ستون ها و قسمت هاي بناي مجلل مسجد مشخص است هنوز وجود دارد، مشهور است كه خراج هفت سال مملكت مصر براي احداث بناي قبه الصخره و مسجدالاقصي هزينه شده است .
زلزله اي كه در سال 746 ميلادي روي داد به ساختمان مسجد صدمه ي زيادي وارد كرد كه به دستور المنصور خليفه ي وقت عباسي تعمير گرديد، چندي بعد براي دومين بار زلزله اي ساختمان مسجد را لرزاند كه اين بار به دستور المهدي خليفه ي عباسي تجديد بنا گرديد .
عبدالدهر يكي از حكام فاطميون مصر در سال هاي 1034 تا 1036 ميلادي ضمن انجام تعميرات در بناي مسجدالاقصي حصار شهر بيت المقدس را كه در قسمت هاي جنوبي و شرقي آن در اثر زلزله خراب شده بود تعمير نموده و آنها را به ساختمان مسجد اتصال داد.

ساختمان اوليه ي مسجدالاقصي كه به دستور وليد بن عبدالملك ساخته شده، كوچك بود و به تدريج در طي قرن ها ي بعد توسط سلاطين و حكام و سرداران اسلامي وسعت يافت و ساختمان هاي ديگري در اطراف آن احداث گرديد و با دادن تغييرات اساسي در معماري و نقشه و تزئينات آن و نوشتن خطوط عالي و كتيبه هاي زيبا و نصب ستون ها از بهترين سنگ هاي جهان به صورت يكي از بهترين و مجلل ترين مساجد جهان در آمد . (لينك تصوير)

در بين همه ي كساني كه براي نوسازي و توسعه و تزئينات مسجد همت گمارده اند بيش از همه نام و آثار صلاح الدين ايوبي به چشم مي خورد .

در سال 1099 ميلادي كه شهر بيت المقدس در جنگ صليبي به دست مسيحيان افتاد، آنان وارد حرم شده و سردار روم قسمت غربي ساختمان مسجد را به قصر اختصاصي خود تبديل كرد. در سال 1118 ميلادي مسيحيان مسجدالاقصي را قرارگاه نگهبانان خود نموده و آن را به نام كاخ سليمان ناميدند. علاوه بر آن قسمتي از مسجد را نيز محل انبار وسائل و لوازم خود ساختند و در اطراف مسجدالاقصي ساختمانهاي زيادي براي انبار و اسلحه خانه هاي خود بنا نمودند .
مسيحيان صليبي در تصرف بيت المقدس و ورود به حرم شريف و تجاوز به ساحت مسجدالاقصي اين قديمي ترين زيارتگاه پيروان اديان توحيدي جهان چنان فجايعي از قتل و آدمكشي و غارت به بار آوردند كه درجزو آثار ننگين تاريخ ثبت گرديده است به طوري كه "وايمون اداژيل" قسيس فقط ده هزار نفر را كه به حرم شريف پناه برده بودند در داخل حرم كشتند و در نتيجه ي آن در داخل حرم به قدري خون جمع شده بود كه لاشه هاي مقتولين در آن شناور بود .

مسجدالاقصی مسجدیست در جنوب حرم الشريف .

طول مسجد اقصي 5/81 و عرض آن 5/54 متر است .